ตัวแปรใน PHP: การประกาศและการใช้งาน

ในบทเรียนที่แล้ว เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับไวยากรณ์พื้นฐานของ PHP รวมถึง Statements และ Comments ในบทนี้ เราจะมาเจาะลึกเรื่อง ตัวแปร (Variables) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการเขียนโปรแกรมทุกภาษา ตัวแปรคือที่เก็บข้อมูลที่เราสามารถนำไปใช้และเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

ตัวแปรคืออะไร?

ลองจินตนาการว่าตัวแปรคือกล่องที่เราสามารถใส่ข้อมูลต่างๆ ลงไปได้ กล่องแต่ละใบมีชื่อ (ชื่อตัวแปร) และเราสามารถเปิดกล่องเพื่อดูหรือเปลี่ยนแปลงข้อมูลที่อยู่ข้างในได้

ใน PHP ตัวแปรถูกใช้เพื่อเก็บข้อมูลหลากหลายประเภท เช่น ตัวเลข ข้อความ หรือแม้แต่ข้อมูลที่ซับซ้อนกว่านั้น

การประกาศตัวแปรใน PHP

ใน PHP การประกาศตัวแปรทำได้ง่ายมาก เพียงแค่ใช้เครื่องหมาย $ (dollar sign) ตามด้วยชื่อของตัวแปร


<?php

$name;
$age;
$city;

?>

จากตัวอย่างข้างต้น เราได้ประกาศตัวแปรสามตัว ได้แก่ $name, $age, และ $city แต่ในขณะนี้ ตัวแปรเหล่านี้ยังไม่มีค่าใดๆ

ข้อควรรู้:

ชื่อตัวแปรใน PHP ต้องเริ่มต้นด้วยเครื่องหมาย $ เสมอ
ชื่อตัวแปรสามารถประกอบด้วยตัวอักษร (a-z, A-Z), ตัวเลข (0-9) และเครื่องหมาย underscore (_)
ชื่อตัวแปรต้องไม่เริ่มต้นด้วยตัวเลข
PHP เป็นภาษาที่คำนึงถึงตัวพิมพ์เล็กและตัวพิมพ์ใหญ่ (Case-sensitive) ดังนั้น $name และ $Name ถือเป็นตัวแปรคนละตัวกัน

การกำหนดค่าให้ตัวแปร

เมื่อเราประกาศตัวแปรแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการกำหนดค่า (Assign) ให้กับตัวแปรนั้น เราใช้เครื่องหมาย = (เท่ากับ) เพื่อกำหนดค่าให้กับตัวแปร


<?php

$name = "John Doe";
$age = 30;
$city = "New York";

?>

ในตัวอย่างนี้ เราได้กำหนดค่าให้กับตัวแปรแต่ละตัว:

$name มีค่าเป็นข้อความ "John Doe"
$age มีค่าเป็นตัวเลข 30
$city มีค่าเป็นข้อความ "New York"

ข้อควรรู้: PHP เป็นภาษาที่ dynamically typed หมายความว่าเราไม่จำเป็นต้องระบุชนิดข้อมูล (Data Type) ของตัวแปรตอนประกาศ PHP จะทำการตรวจสอบชนิดข้อมูลเองโดยอัตโนมัติตามค่าที่เรากำหนดให้

การใช้งานตัวแปร

เมื่อเรามีตัวแปรที่เก็บข้อมูลแล้ว เราสามารถนำตัวแปรเหล่านั้นไปใช้งานได้ ตัวอย่างเช่น การแสดงผลค่าของตัวแปรโดยใช้ฟังก์ชัน echo


<?php

$name = "John Doe";
$age = 30;
$city = "New York";

echo "My name is " . $name . ", I am " . $age . " years old and I live in " . $city . ".";

?>

ผลลัพธ์ที่ได้:


My name is John Doe, I am 30 years old and I live in New York.

ในตัวอย่างนี้ เราใช้เครื่องหมาย . (dot operator) เพื่อเชื่อมข้อความ (String Concatenation) เข้ากับค่าของตัวแปร

ขอบเขตของตัวแปร (Variable Scope)

ขอบเขตของตัวแปรหมายถึงบริเวณที่ตัวแปรนั้นสามารถเข้าถึงและใช้งานได้ ใน PHP มีขอบเขตของตัวแปรหลักๆ 3 ประเภท:

Local Scope: ตัวแปรที่ถูกประกาศภายในฟังก์ชัน จะสามารถใช้งานได้เฉพาะภายในฟังก์ชันนั้นเท่านั้น
Global Scope: ตัวแปรที่ถูกประกาศภายนอกฟังก์ชัน จะสามารถใช้งานได้ในส่วนของโค้ดที่อยู่นอกฟังก์ชัน แต่ถ้าต้องการใช้งานภายในฟังก์ชัน จะต้องใช้ keyword global
Static Scope: ตัวแปรที่ถูกประกาศภายในฟังก์ชันด้วย keyword static จะมีค่าคงอยู่ แม้ว่าฟังก์ชันจะทำงานเสร็จสิ้นไปแล้วก็ตาม

Local Scope


<?php

function myFunction() {
  $x = 10; // $x มี local scope
  echo "Value of x inside the function: " . $x . "<br>";
}

myFunction();

// echo "Value of x outside the function: " . $x; // จะเกิด error เพราะ $x ไม่สามารถเข้าถึงได้จากภายนอก function

?>

Global Scope


<?php

$x = 10; // $x มี global scope

function myFunction() {
  global $x;
  echo "Value of x inside the function: " . $x . "<br>";
}

myFunction();

echo "Value of x outside the function: " . $x;

?>

ในตัวอย่างนี้ เราใช้ global $x; ภายในฟังก์ชัน myFunction() เพื่อบอกว่าเราต้องการเข้าถึงตัวแปร $x ที่อยู่ใน global scope

Static Scope


<?php

function myFunction() {
  static $x = 0;
  $x++;
  echo "Value of x inside the function: " . $x . "<br>";
}

myFunction(); // Output: Value of x inside the function: 1
myFunction(); // Output: Value of x inside the function: 2
myFunction(); // Output: Value of x inside the function: 3

?>

สังเกตว่าค่าของ $x จะถูกเก็บรักษาไว้ในแต่ละครั้งที่ฟังก์ชัน myFunction() ถูกเรียกใช้งาน

สรุป

ในบทนี้ เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับการประกาศ การกำหนดค่า และการใช้งานตัวแปรใน PHP รวมถึงเรื่องของขอบเขตของตัวแปร ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจเพื่อหลีกเลี่ยงข้อผิดพลาดในการเขียนโปรแกรม

ในบทต่อไป เราจะมาเรียนรู้เกี่ยวกับชนิดข้อมูลพื้นฐาน (Data Types) ใน PHP ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการจัดการข้อมูลในโปรแกรมของเรา